Manfredi, Büyülü Rüzgâr'ı Anlatıyor...

Magico Vento Zagor'un devamı sayılabilir mi? veya Dylan Dog ile Zagor'un bir sentezi mi? Benzer sorular, yargılar duymuş olabilirsiniz, böyle zamanlarda Magico Vento'nun özgünlüğünü ön plana çıkaran hangi özellikleri sayabilirsiniz?
Genelde öncüllerle kafamı yormam. Magico Vento’nun orijinal ve yeni bir seri olmasını istiyordum. Uzun zaman Batı’yı anlatmanın farklı bir yöntemi olup olmadığını kendime sorup durdum ve bunu yapabilmenin iki yöntemi olduğuna karar verdim: Batı’nın gerçek hikâyesini daha fazla anlatmak ve uzun bir süre ihmal edilen yerli mitolojisine dikkat çekerek daha efsanevi ve karanlık tarafını anlatmak. Zagor ise tamamen farklı bir amaca sahip. Şöyle ki; batılı çizgi roman kahramanları Kızılmaske ve Tarzan’ın bileşimi. Ve Dylan Dog’da ise tarihsel olayların neredeyse hiçbir önemi yok. Bu yüzden Magico Vento’nun bu örneklerin hiçbiriyle ilgisi yok.

Burattini, Zagor'u anlatıyor..

Tanımayanlar için Zagor’un kısa bir tanımlaması: Aslında bizim karakterimizin adı Patrick Wilding, tuzaklar kurma konusunda uzman ve mutlu bir evliliği olan sıradan bir askerin oğlu, Patrick onun böyle olduğuna inanıyor en azından. Çocukluğunu Darkwood ormanında bir kulübede geçiriyor. 10-12 yaşlarında yaşadığı yer bir beyaz tarafından- Rahip Salomon Kinsky- yönetilen bir grup yerlinin saldırısına uğruyor. Zagor, Wandering Fitzy tarafından büyütülüp yetiştiriliyor, bu adam ormanda yaşayan bir tür avcı filozof. Genç Patrick’e kötülükle nasıl başa çıkılacağını ve bazı başka bilgileri aktarıyor, ona nasıl avlanacağını ve vahşi bir ortamda hayatta kalmanın koşullarını öğretiyor, ayrıca tüm yerli dillerini öğrenmesini sağlıyor. Patrick’in takıntısı ise ailesinin katillerini bulmak ve onları öldürerek intikamını almak. Öğretmeni her ne kadar ona bunun tersini öğütlese de, Patrick bu motivasyona karşı durmaya çalışıyor. Böylece intikamı düşman yerli kampının yok edilmesi ile içinden atmaya çalışıyor, bu da onu korkunç gerçekle karşı karşıya getiriyor: Aslında babası her türlü suçu işlemiş yerli ırkını yok etmeye çalışan acımasız bir asker. Bu durum Patrick’i kahrediyor, kimin haklı kimin haksız olduğunu karıştırmaya başlıyor. Wandering Fitzy’nin Patrick’in hayatını kurtarmak için ölmesiyle rahiple karşı karşıya kaldığı dakikalar onun karar verdiği anlar. Kinsky’nin ölümüyle alınan intikam sayesinde kafasını toparlıyor, baltayı nasıl kullanacağına karar veriyor ve beyazlar ile yerliler arasındaki çelişkileri çözmek için vargücüyle çalışmaya başlıyor. Darkwood böylece çok farklı etnik yapılara sahip bir topluluk haline geliyor. Zagor’un bu kadar güncel bir karakter olmasının nedeni işte burada yatıyor, belli bir haklının ya da haksızın olmadığı gerçek bir toplum yapısını göstermesinde. Nolitta, insan ruhuna o sözde çirkinlikleri de işliyor ki, yenilgiye uğrayan düşman da itibarını ve kendi sebeplerini, kötülüğünün gerekçelerini taşıyabiliyor üzerinde. Bunların hepsi Zagor’a bir çizgi roman olarak derinlik kazandırıyor.

Psikiyatri var olmamış olsaydı

Sık yinelenen bir söz vardır: “Psikiyatri var olmamış olsaydı bile sinema bir yolunu bulup onu icat ederdi”. Günümüz modern çizgi romanı için de benzer şeyler söylenebilir. Berardi, sinemasal etkiyi daha belirgin kılabilmek için, Amerikan sinemasının son yıllardaki gözde materyalini, yani kriminal psikolojiyi Julia hikâyelerinin ana teması olarak kullanmıştır. Bu açıdan “en azından bazı hikâyelerde” Hitchcock sinemasından etkilendiği (ilk sayı sapık’a gönderme ile başlar) ve esinlendiği tartışma götürmez. Bir başka ilginç nokta, Hollywood sinemasında analistleri, genelde kadınların canlandırmasıdır. Bu filmlerde kadın analist; narin, kendini koruyamayan, hafif ukala ve kırılgan kişilerdir. Başroldeki erkek ise güçlü ve koruyucudur. Berardi de bu karşıt aktarımı kullanma yolunu seçmiştir, Julia ve Teğmen Webb arasındaki ilişki gibi. Sinemanın ve çizgi romanın ana karakter olarak kullandığı psikiyatristi (analisti) kavramlaştırdığı ve kullandığı ortadır. Analistten, “suç” gibi ruhsal acılarla uğraşması beklenir. Onlar başkalarının yapamayacağı bir işi, insan ruhunun karanlıklarına inip başaran tıp üstü zihin okuyuculardır. Bu noktada Kuzuların Sessizliği vb filmlerle ve Julia arasındaki benzerlik belirgindir (...) (BC)

Teks’in Kuralları, Dipnotları ve Tortuları

[...] (Teks'te) Asla tek suçlu yoktur, bütün kötülükleri üzerinde yoğunlaştıracak “kötü” ise Mephisto gibi istisnadır. Mephisto’nun yanındakilerin onun maşası olduğunu ve her halükârda tek başına, o “teke tek” kavgaya kalacağını biliriz. Suçlular, bütün serüven romanlarında olduğu gibi örgütlüdür, para için bir araya gelmiş serseri ve haydutlar (“pislikler”) olduğu gibi bir tarikatın sadık üyeleri de olabilmektedirler. Para için işe bulaşanlar işler ters gidince (zira Teks olaya karışmıştır bir kere) kaçmaya çalışırlar ancak (ihanetin sonu ölümdür), bizzat örgüt tarafından cezalandırılırlar. Organize olanların önemlice bir kısmı Afrika ve Asya gibi “üçüncü dünyalı” tarikatlardır. Böylelikle şiddetin yanına “büyü ve egzotizm” katılmıştır. Emir kulu olan aklı kıt dev muhafızlar, sinsi yardımcılar çıkar ortaya. Tehdit, şantaj ve para hırsı dolaşır karelerde...
IX
Kara büyü ve tarikat göndermelerinin Allah sevgisi ya da yardımseverlikle bir ilgisi yoktur elbette. Bir parantez açalım “din adına cinayetler işleyen” bir kötü yoktur Teks öykülerinde. Para ve iktidar hırsı kötülerin belirleyicisidir, bir “ideal” uğruna savaşan varsa bile onlar yalnızca kandırılmış “maşalardır”.
X
Teks’te suçların temelini mülkiyet haklarına tecavüz ve yasalara uymamak oluşturur.
XI
Teks’in yöntemlerinden en çok şehirliler ve eğitimli liberaller hoşlanmaz.
XII
Teks, “doğa”dan gelir, özgür bir adamdır-şehrin değer yargıları onu pek ilgilendirmez. Bu yüzden eylemleri nedeniyle –ve elbette kelimenin dar anlamıyla- bir devrimcidir, çünkü kanun koyucudur. Öte yandan bu “düzene” karşı “bu düzeni biliyor ve onu bu biçimiyle reddediyorum” diyebilecek bir marjinal de değildir. Daha çok bir kanun koruyucu ve ahlâkın temsilcisidir.
XIII
Teks, bütün zamanların en çok konuşan kanun adamıdır. Bütün planlar, tuzaklar ve yapılması gerekenler uzun uzun konuşulur.
XIV
Teks evreninde “gizem” yoktur, okuyucu görülenler aracılığıyla “evreni” kolaylıkla anlayabilme imkânına sahiptir. Bu sebeple kötüyü Teks’ten çok daha önce okuyucu görür. Görür görmez de tanır.
XV
Teks’i gülerken hatırlamak için Karson’a ihtiyaç duyarız.
XVI
Teks’te edebi dalgalanmalar, derin insanî çözümlemeler bulunmaz. Ne Teks kendini sorgular ne de kötüler. Kolay, akıcı bir zihin uyarıcıdır. [...]
link

Martin Mystére Sözlüğü (9)

Charlier, Komiser: Martin Mystére ve Java’nın önce düşmanı sonra dostu olan polis: (düşman): 6; (dost): 11; 58.

Chris Tower: Martin Myster’in üniversite arkadaşı ve dostu, Altrove’nin komutanı: 39; 46; 64; 70; 71; 78; 90; SP5; SP6; Sp7; SP8; SP9; SP10; SP11; SP12; SP13; AL4; AL5; TU4; G2; MP2; MP3; MP4; RB12; Rb21; (ilk görünüşü): 25; (Altrove’nin komutanı olarak ilk görünüşü): SP4; (komutan oluşunun hikâyesi): MP1; (kısa süreli görünüşleri): 80; 118; 119.

Cigale (Jacques Mystére): Fransız yetim, Hintli Rama Rundjee’nin maceralarının ortağı. Rundjee tarafından ona “Docteur Mystére” adı verilmiştir. Rama tarafından evlat edinilir (Mystére soyadıyla İngiliz vatandaşı olur), Jacques adıyla vaftiz edilir ve Martin’in büyük – büyükbabasıdır: 121.

Coleridge, Samuel Taylor (1772- 1834): İngiliz şair, Romantik hareketin temsilcisi yazar, eserleri arasında İhtiyar Denizcinin Ezgisi ve Kubla Khan (Kubilay Han) bulunur. Bitmemiş Kubla Khan şiirini bir rüyasından esinlenerek yazmıştır. MM serisinde bu şiirin Agarthi’te nasıl ulaşılacağını anlatan ikinci bir parçası keşfedilir: G2.

Colomb, Christoph (1451- 1506): Cenovalı kâşif, 1492’de Asya’ya ulaşmak için yeni bir deniz yolu ararken Bahamalar’ın San Salvador adasının kıyısına ulaşır. Mart 1493’te İspanya’ya döner, aynı yılın Eylül ayında buradan tekrar ayrılarak Haiti’de “Isabella” adı verilen bir koloni kurar. 1498’de üçüncü, 1502’de de dördüncü yolculuklarını yapar. 1506’da Valladolid’de ölür. MM serisinde Amerika’nın keşfi ile sonuçlanacak meşhur 1492 yolculuğu, O’nun aslında Atlantik’i ikinci kez geçişidir: 37; SP9.

Coriolis Efekti : Fransız fizikçi Gaspard Coriolis’in adını alan “Coriolis Efekti”; dünyanın dönüşünden dolayı rüzgar ve deniz akıntılarının Kuzey Yarımkürede saatin ters yönünde, Güneyde ise saat yönünde gerçekleştiğini ileri sürer. MM serisinde Martin Mystére Kuzey yarımkürede bir evde hapis tutulur, lavaboda oluşan girdabın yönüne bakarak nerede olduğunu anlar: 30.

Compagnonage: Masonlukla birçok benzerliği bulunan gizli örgüt, Ortaçağda marangoz teşkilatlarından doğduğu sanılmaktadır. Söylenceye göre Kudüs Tapınağı’nın inşası sırasında Jacques Maitre tarafından kurulmuştur. Günümüzde Fransa’da sendika olarak hâlâ varlığını sürdürmektedir. MM serisinde Compagnonage’in (Ortaklık) bazı ustaları Altierjinga’ya nasıl girilebileceğini bilmektedir: 97.

Courtenay- Wingate, Sir Lichfield Hobley (?- 1920): İngiliz sinemacı; 1910 ile 1920 arasında operatör Alfred Groganla birlikte Orta Afrika halkının yaşayışı üzerine on iki belgesel film çekti. 1920’de iz bırakmadan ortadan kayboldu, arkasında muhtemelen ağır ateşliyken yazdığı sayıklamalarından oluşan bir günlük bıraktı. MM serisinde bir grup uzaylı yaratığı filme alır: RB21.

Martin Mystére Sözlüğü (8)

Camuni: (İngilizce Cumaen, İtalya’da antik bir şehrin halkı). Bronz çağı boyunca ve demir çağının başlarında (yaklaşık olarak MÖ. 1000) yaşayan Vacamonicalı antik halk. Camuni halkı, uzaylıları temsil eden pek çok sayıda mağara resmi bırakmıştır: AL7.

Canavarlar: (Biomekanik): TU2; (Brend):54; 89; (Caliban): SP6; (Ambrose Bierce’ın “Başka Dünyadan Gelen Şey”i): 49; (Ejderha): SP2; 48; (Kelt geleneğinden “Fomor”): 93; (Frankenstein): 35; (Fudomyo): AL6; (Cthulhu Mitlerinin “Büyük Yaşlılar”ı): 5; 67; 116; (Alaaddin’in Lambası’ndaki): 37; (Loch Ness): SP2; (Anatomik Makineler): 29; (Bir Canavar Şeklinde Merlin): 62; (Moha- Moha): 24; (Korkunç ölüler): 84; (Bataklıktaki): 109; (Kelt geleneğinden “Pwyll”): 62; (Ravana): 86; (Scultone): 23; (Yılan): 91; (Yılan Kadın): 112; (Kurt adam): 33; (vampirler): 10; 116; (Ayrıca Bkz. Şeytanlar ve İblisler, Uzaylılar, Zombiler).

Charlemagne (Büyük Charles) (742- 814): Frankların kralı. Kısa Pippin’in (3. Pippin) oğlu olarak yerine geçer. Birçok fetih yaptıktan sonra (MS. 800) taç giyer, Kutsal Roma İmparatorluğu’nun kurucusu kabul edilir, Avrupa’yı işgal eden Araplara karşı savaşır. Ona mal edilmiş bir çok fantezi hikâyenin kahramanıdır: 62; TU4.

Carroll, Lewis: İngiliz matematikçi ve yazar Charles Lutwidge Dodgson’ın takma adı, Alice Harikalar Diyarında (1865) adlı kitabıyla tanınır. Carroll aynı zamanda fotoğrafın öncülerindendir. MM serisinde, soyu tükenen Dodo kuşları hakkında bir araştırma yapmaktadır: AL10.

Casanova, Giacomo (1725-1798): Venedikli simyacı, yazar, maceracı. MM serisinde Cavasano adıyla Venedik’te hâlâ yaşıyordur: 98.

Cassandra Gold-Chester: Kararlı iş kadını, Henry tarafından yapılan “yarının programları”nın yayımlandığı televizyonun yapımcısıdır: 73.

Castelli, Alfredo: Birçok macerada çizilen Martin Mystére serisinin baş senaristi ve yaratıcısı (rahip Kastron): 1; (Belize’de bir otelin sahibi): 2; (Sato’): 3; (Castle’da , “Peliküle Zaman”ın teorik olarak anılması): 41; (Castillo): 72; (yapılan konuşmalar): 94; (görünür): 110; 118; RB15; (Rus mültecisi): 117; (Alfredo); SP7; (hayal gören yolcu): RB14.

Casusluk Şirketleri, Gizli Servisler, Terörizm: Casusluk Şirketleri ve Gizli Servisler: CIA operasyonları (“Central Intelligence Agency”, 1947’de ABD’de kuruldu merkez ofisi Langley, Virginia’dadır): 3; 13; 25; 45; 68; 71; 75; 89; NSA operasyonları (“National Security Agency”, 1952’de ABD’de kurulan askeri enformasyon kuruluşu, merkez ofisi Fort Meade, Maryland): 118; KGB Operasyonları (“Komitet Gosudarstvennoy Bezopasnosti”, “Devlet Güvenlik Komitesi”, SSCB’de 1954’te kuruldu, merkez ofisi Moskova): 3; 8; 15; 71; SP4; Mossad Operasyonları (İsrail Gizli Servisi, merkez ofisi Talbieth, Kudüs): 75; “Büyülü Casus Şirketi” Operasyonları: Bkz. “Altrove”, Magic Patrol, ; Diğer Operasyonlar: 12; 48; 76; 90; AL4; AL5; AL7. Terörizm: (IRA): 36; (Floransa’da Galleria degli Uffizi’ye bombalı saldırı): SP10; (Milano’da Neofaşist darbe denemesi): AL8; (New York’da afet tehlikesi): SP7; (Ayrıca Bkz. Naziler).

Catharlar: 12. ve 13. yüzyıl arasında Fransa’da gelişen tarikat, onlardan kalanlar yaşadıkları şehir olan Albi’den hareketle “Albigesi” olarak bilinir ve bugün birçoğu hâlâ yerindedir. 1244’te katledilmişlerdir. Öğretileri Maniyerizmden türemiştir. MM serisinde bir felsefe taşını korurlar: 80; 106; (alıntılar): 101.

Martin Mystére Sözlüğü (7)

Bonvi (1941- 1995): Franco Bonvincini’nin takma adı, birçok İtalyan çizgi romanının ve aralarında Sturmtruppen’in de bulunduğu birçok çizgi bantın yazarı ve fikir babası. MM serisinde, Bologna’da geçen iki macerada Martin Mystére’e yardımcı olur: 101; 112

Bumerang: Avustralyalı Aborjinler ve antik Mısırlılar tarafından kullanılan avcılık aleti, atıldığı noktaya geri dönmesini sağlayan bir kıvrımı vardır. MM anlatılarından birinde bumeranglar “zaman araçları”dır: AL9.

Borges, Jorge Luis (1899- 1986): Arjantinli şair, deneme ve hikâye yazarı. Gerçek kişi ve olayları edebi yaratılarıyla sentezleme pratiğinin ustasıdır. Buenos Aires Ulusal kütüphanesinin üçüncü kör müdürü olmuştur. MM serisinde, Borges’in fantastik anlatılarındaki Alef (Borges ve daha önceki Buenos Aires Ulusal Kitaplığındaki müdürlerin körlüğüne sebep olan) ve Zahir gibi objeler, gerçekte de vardırlar: 107.

Bosch, Hieronymus (1450- 1516): Flaman ressam, canavara benzeyen figürleri ve simya sembollerini tablolarında karakterize etmesiyle tanınır, yapıtları arasında Aziz Antonio’nun Ayartılması ve Tatlar Bahçesi bulunur: (adı geçer): 5; (tablolardan alınmış imajlar): 43; 112; TU1.

Brend: Sirius’tan gelen uzaylılar üzerinde biogenetik deneyler yapan okyanusbilimci, istemeden vahşi bir “balık- adam” a dönüşür: 54; 89.

Bruno, Giordano (1548-1600): Rönesans dönemi filozofu. 1575’te Dominikenlere katıldı, sapkınlıkla suçlandı (dünyayı ve insanı temel alan tüm tezleri reddeder, ona göre dünya ve insan bütünsel bir ilahi gücün tesadüfi parçalarıdır). 1592’de Engizisyon tarafından hapsedildi, teorilerini inkâr etmediği için yakılmasına karar verildi. MM serisinde “Anılar Tiyatrosu”nu keşfeder: 92.

Bulmaca : Arthur Wynne tarafından geliştirilen popüler oyun, ilk kez 1931’de New York Sunday World’de basıldı. MM serisinde bulmacalardaki kelimeler toplu cinayete sebebiyet veren bir salgının başlamasına neden olur: 105.

Buzullaşma Teorisi: Kuzey Yarımkürenin büyük bir bölümünde buzullaşma meydana geleceği ile ilgili meteorolojik teori. MM serisinde “Küçük Buzullaşma” bir grup Nazi tarafından gerçekleştirilmeye çalışılır: 30.

Büyücü Kral : Asyalı ve Afrikalı krallar (diğer kültürlerde Caldeialı rahipler), doğduğu zaman İsa’ya hediyeler getirdiler, farklı zamanlarda farklı isimlerle anılmışlardır; Ator, Satos ve Paratos; Appelius, Amerus, Damasus; Malgalat, Galgalat, Salaim ve en sonunda günümdeki haliyle Gaspard, Balthazar ve Melchiore. MM serisinde günümüzde “Hirodes’in Destekçileri” ile savaşmak için ortaya çıkarlar: 104.

Büyük Bilinmeyen: Gizemli inanışlara göre “Gizli Topluluk”un güçlü ve kimse tarafından tanınmayan lideri. MM serisinde rolü uzun bir süre Orfeus’un karısı Euridice tarafından gizli tutulur: 111.

Büyük Tufan: Diğer kültürlerde de yeri olan, muhtemelen MÖ 3000’de Mezopotamya’da gerçekleştiği sanılan Eski ahitteki afet. Martin Mystére serisinde Atlantis miti ile birleştirilerek kullanılmıştır. (Nuh’un gemisinde Dünya kültürleri): 3; (Yeni Tufan): TU2.

Martin Mystére Sözlüğü (2)

Alfabeler,Yazılar, Diller: (Ermenice): 3; (Festo Diski): 22; (İbranice): 68; (Mısır dili): 2; (Etrüskçe): 4, 23; (Hiyeroglifler): 91, 99 ; (Japonca): 110 ; (Glagolitik): RB15; (ideografik): 32; (Ogham alfabesi): SP11; (Yazının doğuşu): 44, 84; (Rongo Rongo): 28; (İsimsiz Şehir’in büyülü yazısı): 5, 84; (Bir fanatik tarafından silinen ve yasaklanan yazı): Z1; (Çingene dili): 22; (Ayrıca Bkz. Gizli Kodlar).

Alice Harikalar Diyarında: Lewis Carroll’ın romanı (1865). MM serisinde bu romanın karakterleri bilinmeyen bir boyutta “gerçekten” yaşarlar: 19, 69, TU2.

Alize Rüzgârları Adası: Polinezyalı yerlilerin inanışına göre cennet. Alize, Ekvator Afrika’sında yağmur getiren rüzgar olarak da biliniyor: 71.

Alridge: Diana Lombard’ın Martin Mystére ile tanışmadan önce duygusal olarak bağlandığı New York Üniversitesi profesörü. Öldüğünde (1982) Martin Mystére’e miras olarak bir Ferrari bıraktı. 113; Öldükten sonra, yaşayanların Aldila ile nasıl iletişim kurabileceğini keşfeder. (Aldila’ yaşayanlarından biri olarak kısa süreli görünüşü): 106.

Alşemi (Simya): Ortaçağ Avrupası’nda ilk kez Araplar tarafından uygulanan disiplin ve düşünce akımı. Alşemi'nin Latince yazılışındaki Al-chemie'deki Al takısının Arap kökenli olduğu kesindir. Araplar, simyayı Mısır ve Yunan metinlerinden tercüme eden Nestorlu Hıristiyanlardan öğrenmişlerdir. Bir inanç ve gizem felsefesi olarak Alşemi’de, kimya ve büyü formüllerinin arkasında felsefi bir karakter incelemesi saklıdır, amacı “Büyük Görev”i gerçekleştirmek ya da insanın kötü cevherden “bütün varlık”a dönüşümünü sağlamaktır. Felsefe taşına ait yarı tanrıcı bir sembolizm türüdür. Diğer kültürlerde ise alşeminin pratikte tek bir amacı vardır: Bazı büyü içeren ritüeller ve kimyasal maddeler yardımıyla çok da değerli sayılamayacak metalleri altına dönüştürmek: 58, 98; (Ayrıca Bkz. Bosch, Hieronymus; Casanova, Giacomo; Dippel, Konrad; Di Sangro, Raimondo; Felsefe taşı; Büyülü Kapı; Ripley, George; Saint Germain; Scot, Michael).

Alternatif Tarih: Tarihi olayların farklı gerçekleşmesi halinde, günümüz dünyasının farklı şekilleneceğine dair alternatif senaryo. (1948’de Gandhi suikast ile öldürülmeseydi, barış dolu yaşanacak olan gelecek): 41; (Aristocu bilimsel teoriler: Yeryüzü dümdüzdür ve madde atomlardan oluşmamıştır): 55; (Dünya, 31 Aralık 1899’da uzaylılar tarafından yaratılmıştır ve her antik kalıntı bir yeniden yapımdır): 55; (Kitaplar incelenerek değiştirilir ve Avrupa’yı keşfedenlerin Amerikalılar olduğu söylenir): Z1; (Dünya dini ve sihirleri kimi gruplar tarafından yönetilir): Z5; (Çizgi romanlar uyuşturucu ile aynı şeydir): MDNP; (Televizyonun denetlediği gelecek): RB6.

Altın Çağ : Uygarlık öncesi efsanevi zaman dilimi; Hindu geleneğinde “Parashema” denir ve “Kali Yuga”dan (Yoksunluk Çağı) önce gelir, MÖ. 3012’de başlar: 44; 58; 62; 68; SP11; (Mermer şeklinde tanımlanır): 37; (Cennet şeklinde tanımlanır): AL5.

Altın Örümcek: Etrüsk kökenli mitik obje. Etrüsk mitolojisine göre bugünkü İtalya’da, Viterbo yakınlarında, olduğu tahmin edilen kayıp Voltumna tapınağında bulunduğu söylenen, Etrüsk inanışına ait bir simge : RB9.

Altın Üçgen: Laos, Birmanya ve Tayland’ın bir kısmını içeren üçgen. Uyuşturucu yapımında kullanılan haşhaş tohumlarının büyük kısmı bu bölgeden sağlanır: 23.

Altierjinga: Avustralyalı Aborjinlerinin mitolojik Rüyalar Âlemi. “Gerçek Dünya”dan önce oluşmuş ve mitik Kundungas tarafından yaratılmıştır: 17, 24, 69, 97, AL7, AL9.

Altrove (Bir Başka yer) : Chris Tower’ın yönettiği, bilimsel ve askeri amaçlı disiplinler üzerine çalışılan, gizli örgütün merkezi. Magic Patrol’ün esas ofisi: (ilk görünüşü): SP4; (Esp): SP4; (uzaylılarla iletişim): SP5; (Futuroloji ile ilgili “Yeni Atlantis” bölümü) : SP6; (Altrove ismiyle ilk kez anılması): SP7; (Acil durumlar için çözümler): SP7; (Müzik ve Büyü): SP8, SP13; (Gizemli arkeoloji): SP9; SP11; (Altrove’nin deposu): SP10; TU4; (Voodoo ayini): G2; (Kara Adamlar Altrove’ye sızar) : MP1; (Magic Patrol): MP2; MP3; MP4; (30’lu ve 40’lı yıllarda): SP13; G1; (fanta-politika): AL4; AL5; (çeşitli): SP12; (alıntılar): 70, 71, 78, 90, 119, TU1, RB21.

Amaterasu: Japon mitolojisinde tanrıça. MM serisinde; Pasifikte “Yamato” adı verilen bir denizaltı üssünün ölümsüz koruyucusu: 46.

Martin Mystére Sözlüğü (1)

Ülkemizde çok sevilen çizgi roman dizilerinden biri olan Martin Mystére için hazırlanmış bir sözlüğü bugünden itibaren yayınlamaya başlıyoruz. Martin Mystére tutkunlarının ilgisini çekeceğini düşündüğümüz sözlüğü öncelikle kısaltarak aktardığımızı belirtelim. Yerli okuyucuyu doğrudan ilgilendirmeyen kimi maddeleri, örneğin İtalya ya da Katolikliğe ilişkin dolaylı ayrıntıları sözlüğe dahil etmemeyi tercih ettik. Sözlüğü Seher Uysal İtalyanca aslından Türkçe’ye çevirdi, Orhan Berent ve Tanyel Ali Mutlu gözden geçirdiler. Sözlükte her maddede kullanılan rakamlar, orijinal serüven sıralama sayısını gösteriyor. SP, Martin Mystére Special; AL, Almanacco Del Mistero; Z, Zona X; G, Martin Mystére Gigante; TU, Team-Up; MP, Magic Patrol; RB, Racconti Brevi dizilerinin kısaltmaları.

A

Aaron: Televizyon programı “Mystére’in Gizemleri” nin yapımcısı. 88, 91, 113, 119, SP13, Z3, TU2; (ilk görünüşü): 38, (kısa süreli görünüşü): 118.

ABD: New York dışında geçen hikâyeler: (Alaska): AL4; (Aspen, Colrado): 74; (Baltimore, Johns Hopkins Üniversitesi):119; (Boston): 10; (Boston’da geçen diğer hikâyeler için bkz. MIT); (Bridal Veil, Oregon): 51; 95; (Cape Canaveral): 71; 89; (Corpus Christi, Teksas): SP7; (Hoopa Valley): 21; (Houston): 13; (Las Vegas): 47; (Los Angeles): 19; (Miami): 7; 54; (New England): 18; 27; 60; 61; (New Haven): 82; (New Mexico): 49; (Oregon):51; (Orlando, Texas): 16; (Paludi delle Everglades, Florida): 7; (Providence, Rhode Island): 5; (Pueblo Bonito): 58; (Salt Lake City, Utah): RB23; (San Francisco, Chinatown): 13; (Sierra Nevada): 88; (Washington): 25; 71; 76; MP2; MP3.

Aboulker, Marcel (1905- 1952): Cezayir asıllı Fransız auteur, yönetmen, filmleri arasında, La Dame de Chez- Maxim’s (1950) bulunur: 60.

Agarthi: Efsanevi “sihirli” yeraltı kalesi. Kökeni efsanevi “Altın Çağ”a dayanır. Tüm Dünya’yı kapladığı iddia edilen gizli mağaralar sisteminin merkezinde bulunur. “Üstün Seçkinler” tarafından mesken tutulmuştur ve Dünyanın Kralı tarafından yönetilir. Tam olarak nerede bulunduğu bilinmez; Nepal, Tibet ya da Gobi Çölü’nün altında bir yerdedir. MM serisinde, yüksek teknolojiye sahip, dünyanın her tarafına dağılmış, yüzlerce gizli geçitle bağlantılı (bir tanesi Cassino’da bulunur) bir uygarlık [merkezi] olarak anlatılır. Agarthi dünyayı kaplayan manyetik yeraltı akımlarının buluşma noktasında yükselir, Üstat Kut Humi ve Yedi Kutsal Kaseden biri tarafından korunur: 2, 44, 58, 62, 75, AL5, G2, TU1, RB19; (adı geçer) : 84, 93, 95, SP11; (her ne kadar öyle olmadığı iddia edilse de Uzaylıların olası kökeni buradadır): G1.

Akupunktur: Çin’in geleneksel tıp disiplini. Amacı, insan vücudunda etkileşim halinde bulunan Yin ve Yang adı verilen güçlerin dengelenmesidir; vücudun belli noktalarına iğneler batırılarak, Yin ve Yang arasındaki denge yeniden kurulur; fazla olanın dolaşımı yavaşlatılır ya da az olanın dolaşımı hızlandırılır. MM serisinde, Dünya Gezegeni de yaşayan bir organizma olarak kabul edilir; Dünya’nın çeşitli bölgelerinde var olan antik çağlara ait dikili taşların, akapunktur iğneleri gibi, manyetik yeraltı akımlarını düzenleyerek hasta Gezegeni tedavi etmek amacıyla dikildiği anlatılır: 62.

Alaaddin’in Lambası: Binbir Gece Masallarında (14. yüzyıl) anlatılan, dilekleri gerçekleştiren lamba biçiminde büyülü nesne. MM serisinde Alaaddin’in Lambası, Quivera adı verilen bir çağda yeryüzüne inmiş küçük uzay gemileridir; bunlardan biri Manhattan’da “Cloisters”in altında bir mağarada bulunur: 37.

Alain Quatermain: Martin Mystére’in prototipi/öncüsü olan çizgi roman karakteri (Martin Mystére’ın yaratıcısı Alfredo Castelli tarafından yaratılır ve Supergulp adlı haftalık dergide yayımlanır). Quatermain de gizemlerle ilgilenir ve Java isimli bir asistanı da vardır (Bkz. Java/2). İsmi, İngiliz yazar H. Rider Haggard’ın (1856-1925) roman serisinin kahramanından alınmıştır (1865-1925). MM serisinde, Quatermain bir çizgi kahramandır, fakat Quatermain’in Java’sı, “gerçekte” varolan karanlık bir kişiden esinlenilmiştir. (Bkz. Java/2): 72; (adı geçer): Z6.

Aldila (Ölüler Dünyası): “Olaylar Evreni”nde yer alan, ölülerin bekledikleri, bir “kara delik” sayesinde hatıralarını saklayabildikleri ve maddi olarak yaşamaya devam ettikleri geçiş boyutu. Profesör Alridge bir alet sayesinde, Aldila ve yaşayanlar dünyası arasında iletişim kurulabilmesini başarır. Bu alet, Dante zamanında iblis Bafemetto’ya adanmış olduğu sanılan bir idoldür: 160, 113.

Alef (Aleph): J.L. Borghes tarafından aynı ismi taşıyan hikâyede anlatılan fantastik obje. Alef dünyadaki diğer tüm noktaların bir araya gelerek birleştiği noktadır. Zamanın ve mekanın kurallarından muaftır. Alef’e bakarak dünyada var olan herhangi bir şeyin eşzamanlı bir görsel algılanımı sağlanır. Alef, İbrani alfabesinin ilk harfidir, Tanrının mührü anlamına da gelir. MM serisinde, Alef, Borges’in bir zamanlar müdür olduğu Buenos Aires Ulusal kütüphanesinde saklıdır: 107.

Ferri Anlatıyor....

İyi günler Bay Ferri. İhtiyar Zagor neler yapıyor?

İyi diyebilirim, satışlar iyi gidiyor, şu dönem için hiç de kötü sayılmaz. Özel Çiko sayısı da iyi iş çıkardı. Bu başarının yeni ve yetenekli çizerlerle başarılı senaryo yazarları sayesinde olduğunu söyleyebilirim. Severek yaptığınız birşeyse sonu asla kötüye gitmez. Bir de neleri piyasaya sürebileceği ile ilgili olarak yayıncının sezgisi söz konusu tabii ki, klasik ve sakin senaryolarla, Burattini ve Ferri’yle ya da daha modern hikayelerle Boselli’nin korku hikayelerinden doğru karışımı yapabilmesiyle ilgili. Karakterin çevresinde her zaman belli bir ilgi vardır. Örneğin şu anda renkli “Odissea Americana” ile bir ek için anlaşma imzalamış bulunuyoruz. Bu beni çok mutlu eden birşey, bu yılın başlarında çıkacak, çünkü Zagor her zaman çok sevilen ve heyecanla beklenen bir karakterdir.

Yeni yazarlar niçin çizgi roman yazmak istedikleri sorulduğunda Zagor üzerinde çalışmak için cevabını veriyorlar. Bu onları karakterize eden birşey ve her zaman olmuyor. Bu konuda ne düşünüyorsun?

Kimbilir. Bunlar arasında en ilginç olanlarından birisi de Moreno Burattini’dir sanıyorum. Hatırlıyorum da ona bir sürü iş verilmişti, beni arayıp duruyordu, sürekli yazıyordu ve sergilerde falan görüşüyorduk. Sonraları yavaş yavaş Bonelli için de çalışmaya başladı. İnanılmaz bir insandır, içi heves ve çalışma isteğiyle dolup taşar. İnanılmaz bir hafızası vardır, herşeyi hatırlar.Benim yaptıklarımı bile benden daha iyi bilir.

Boselli ve Burattini aynı karakterle farklı şekilde yüzleşiyorlar. Bu konuda bize ne söyleyebilirsin?

Daha önce de belirttiğim gibi farklı türde hikayelerin iyi bir şekilde birleştirilmesi gerekir. Bence ikisi de çok başarılı ve özellikle de tüm zamanlarını Zagor’a ayırıyor olmaları fikri benim çok hoşuma gidiyor. Maalesef Boselli ile bu şekilde değil, her zaman başka bir şeyle meşgul oluyor. Bu yüzden sanırım artık böyle devam edecek.

Yeni çizerler karaktere farklı bakış açıları getiriyorlar: bazıları daha kişisel bir yaklaşım sergilerken diğerleri orjinal stile bağlı kalmayı tercih ediyor. Marco Verni’nin çalışmalarını gördüğünüzde neler düşündünüz?

Ben herkesin aynı şekilde çizmesine ya da sadece bir çizere bağlı kalmakla kimseyi ödüllendirmiyorum. Tex gibi sadece bir stile bağlı karakterler olabilir, ama farklı yorumlara sahip kişiler olunca, bu da fena olmuyor. Bu bakış açısıyla fazla şikayet edebileceğimiz bir durum değil .

Siz yeni çizerler üzerinde bir kontrol mekanizması uyguluyor musunuz?

Özellikle oturup ne yaptıklarını takip etmiyorum. Bazen kendime görev bildiğim şeyler de oluyor, iş arkadaşlarımın da bu tarz görevleri oluyor fakat sonuçta başka çizerlerin işlerini kontrol etmek pek de güzel bir şey değil. Son zamanlarda redaksiyon işini bıraktım, sanıyorum bu işle artık Boselli, Canzio ve bizzat Bonelli ilgileniyor. Belki bu kötü oldu, ama onlara güvenim tam. Sanırım böylesi daha iyi.

Yeni çizerler siz deneyimli olanlara göre her zaman daha az iş çıkarıyorlar. Siz mi daha başarılıydınız yoksa onlar mı?

Bence çizgi roman yaratmakta önemli olan şey, kalite kadar, belli sayıda deseni garanti edebilmek. Yoksa okuyucunun belli bir stili sevme şansı pek olmuyor. Eskiden senaryoların çok daha basit olduğunu da söylemem gerekiyor. Şimdi, mesela Burattini’nin Aztekler üzerine yazdığı bir hikayeyi resimliyorum. Bir sürü kostüm çeşidi var, karmaşık ortamlar, pek çok karaktere ait sahneler, böylece çıkan ürün de az oluyor haliyle. 470 desenden oluşan daha önce hiç yapılmamış tarzda uzun, harika bir hikaye . Sanırım bu yılın başında çıkacak. Bunu hazırlayabilmek için daha geleneksel tarzda olan bir başkasını yarım bıraktım sonra da onu bitireceğim.

Belli bir üretkenlik seviyesini her zaman tutturmayı başarıyorsunuz.

En başta bu biraz alışkanlıkla ilgili birşey, çizim masasından fazla uzak kalamıyorum. Tatildeysem bile birkaç saatliğine denize gidiyorum ya da yürüyüş yapıyorum, sonrasında ise her zaman günü çizim masasına oturup çizerek bitiriyorum. Bir de sevdiğim birşeyi yapıyor olduğum için çok da şanslıyım tabi.

Zagor için bir dev albüm hazırlanacak mı?

Bu soruları bana sormamalısınız. Bunlar redaksiyon aşamasında konuşulan şeyler. Tabii ki böyle birşeyi hazırlamak beni çok mutlu eder, belli bir kaliteye sahip kağıt, deseni öne çıkarır; sanırım okuyucuyu da memnun eder ama tekrarlıyorum bunlar benim kararlarıma bağlı değil.

[Federico Castagnola'nın Ferri ile yaptığı röportajdan bir bölüm aktardık. Çeviri Seher Uysal'a ait]

Tex 1935!

Arkadaşımız Fatih Okta, 1935 tarihli bir Amerikan dergisinde Slim and Tex adlı bir çizgi romana rastlamış. İsminden kıyafetine kadar İtalyan Teks'ine ilham verdiğini (!) görünce paylaşmak için bize göndermiş.