Come to me my melancholy baby

Matt Kindt ile Jason Hall'un Pistolwhip albümünde rastladım bu sahneye. Başka şarkıcılardan da dinlemişimdir ama bildiğim kadarıyla Ella Fitzgerald meşhur etti veya onun sesine yakıştı bu şarkı. Yakın dönem çizgi romanlarında dikkatimi çekiyor, tesadüf olabilir, "Ella" nostalji simgesi olarak kullanılıyor. O romantik sözler geçmişi ve duygusal derinliği tamamlar nitelikte hikayeye yediriliyor: "Don't you know that I'm in love with you? Every cloud must have a silver lining". Çizgi romanda müzik meselesi her zaman sorunludur, bilinen ve kolektif hafızada yeri olan şarkı sözlerine atıfta bulunmak her zaman daha doğru tercihtir. Ella yoğunlaşması belki de o yüzden...Pistolwhip'ten (Top Shelf Pro., 2001, 132 sayfa) ileride ayrıca söz edeceğim.

Bob ve Fanny

Playboy’da yayınlanan, dergiyle özdeşlemiş çizgi romanlardan biri Little Annie Fanny. Harvey Kurtzman’ın çeşitli dönemlerde farklı çizer ve espricilerle çalıştığı, nihayetinde Mad mizahının sürdürüldüğü bir diziydi. Kurtzman’ın ölümünden sonra bildiğim kadarıyla çizilmiyor; nostaljisi yapılan, Amerikan folklorunun bir parçası sayılan çizgi romanlardan. Örneğin Penthouse’un Wanda’sı o denli hatırlanmıyor. Playboy, aslında Amerika ölçütlerinde liberal sayılabilecek yazarlara ve görüşlere yer açan bir yayındır ama kendisinin solunda kalan görüşlere karşı bu liberalliği aşırılık olarak görmek gibi bir tutumu da vardır. Popülerliğin getirdiği bir kibar sayabiliriz bunu. Bu ölçüt, Annie Fanny de kendini daha çok gösterir ve aslına bakarsanız epeyce bir genellemiş olacağım ama özellikle altmışlı yıllardaki popüler mizah üreticileri için bunu söyleyebilirim, epeyce muhafazakâr davranırlar. Gerek beat kuşağı gerekse protest müzisyenlere yönelik bağnazca, oldukça klişe eleştiriler getirirler. Klişe ifadesini açayım, hani bir din adamından (ya da muhafazakâr bir şehirden) bahsedilirken onun aslında nasıl içki tükettiği ne denli ahlaksız olduğu sıralanır ya ona benzer bir şeyden söz ediyorum. Yoksullar için şarkı söylüyorlar ama limuzine biniyorlar, aslında nasıl riyakârlar söylemini örneğin All Capp’te de görebiliriz. Ne demek istediğimi yukarıdaki karelerden anlayabilirsiniz. Bob Dylan’a yönelik deşifre etme arzusu içeren bir dil kullanılmış. Siyaset söz konusu olduğunda mizah ötelenebiliyor rahatlıkla…

King Features Yeni Yılınızı Kutlar

İlgi çekici bir görsel döküman. King Features bildiniz gibi bir dönemin en önemli gazete çizgi romanı ajansıydı. Tüm dünyaya farklı türlerde bant pazarlıyordu. 1949 yılı noelinde özel bir broşür çıkartmışlar. Ajansa bağlı kahramanlara şarkı "söyletmişler". Aşağıdaki linki tıklarsanız, hangi kahraman hangi şarkıyı söylüyor göreceksiniz. Bu seçimler aslında ilginç. Müzik icrasıyla uğraşanlar ayrıca keyif alabilir, çünkü notalar yayınlanmış...Bildiğiniz şarkılar çıkarsa ayrıca eğleneceksiniz...
link

Strip Blues

Berardi-Milazzo işbirliğiyle çıkan kısa bir hikâye. Ken Parker'den hatırlayanlar olacaktır. Berardi senaryolarında notalar pek çok kez karelere eşlik etmiştir. Striptease yapan iskelet müzik eşliğinde "et"lenir-giyinir (soyunur) ve sonra derisini yüzerek tekrar soyunur, başa döner, iskelet olur. Final karesinde (hepi topu 3 sayfadır hikaye) ad libitum yazar. Bir müzik terimi olarak spontan- tempoya göre (istenildiği biçimde) çalma-icra etme anlamına gelir bu ifade. Ama bir ziraatçiye sorsanız hayvana istediği kadar (serbest) yem vermek anlamına da gelir. Et meselesini o sebeple belirginleştirdim.

Nick Fury-Agent of Shield

Güzel bir Strenko sayfası. Pikaptaki müzik, gül, tütün dumanı, zoom yapılmış kareler. Altmışlı yılların kare devamlılığını gösteren başarılı bir sayfa. Tipik bir James Bond dinginliği diyebiliriz...Az sonra aksiyon yeniden başlayacak. Nick başka bir eyleme dalacak (!). Telefon sesini ya da pikaptaki şarkıyı imlemeden-kör gözüne parmak yazıya dökülmeden başarıyla kotarılmış.

Özgür Ruh

Çarpışma'nın Metallica tişörtlü kahramanı Burak, "kriz zamanlarında" Türkçe müzik dinliyor ve kaçınılmaz olarak ağlıyor. Neşeyi yabancı müzikle, hüznü ve "derinleri" daha yakından birşeylerle bulması manidar elbet. Burak, yine balkona çıkmış, kulaklıktan dinlediği müziğe dalmış, çok geçmeden ağlayacak. Dinlediği şarkı, Baba Zula'nın "Özgür Ruh" şarkısı...Alaturka havası ve ironik sesi hesaba katarsak, sahneyi koyu bir dramatik yoğunlukla okuyamıyoruz. Geçerken değineyim, bir sayfa önce Replikas'ın "Bahar" şarkısına da ağlamış Burak...

Just Like Heaven

Geçtiğimiz günlerde Blankets'den söz etmiştim. Hikâyenin içinde, yaşanan ana ve metnin bütününe uygun bir şarkı "okuyoruz". Popüler olduğu için olmalı bir not düşülmemiş, şarkı İngiliz grubu The Cure'a ait: Just Like Heaven. Seksenli yıllarda Bilboard listelerine girmiş, biz de dinlemiştik. Benim müziğim ve grubum değildir The Cure ama özellikle sözlerinde bir farkılılık hep kendini hissettirir. Aslında şarkının özellikle derin Amerika'da giderek popülerleşen bir ömrü olduğu, gün be gün popülerleştiği görülebiliyor. Amerika'da revaçta olan ister istemez dünya pazarına daha kolay dahil olabiliyor. Şarkı, 2005 yılında aynı adlı bir romantik komedi de kullanıldı, bu da hem popülerleşmesinin sonucu hem de misliyle ilgi artırıcı bir etkisi oldu.

Lady Ella, Lady Day ve Blacksad

Bir süredir Blacksad okuyorum. Doğan Kardeş okuyanlar, derginin lokomotifi olduğunu hemen söyleyeceklerdir. İlgimi çeken bir ayrıntıyı paylaşmak istedim. İkinci ve üçüncü albümlerde -dergide şu an ikinci albüm tefrika ediliyor- atmosferi bütünlemesi için müzik kullanılıyor. İkinci albümde "çalan şarkı" Lady Day ünvanlı Billie Holiday'ın Strange Fruit'iydi. Blacksad, düşünceli bir halde giyinirken radyoda çalıyordu. Üçüncü albümde yer verilen şarkıysa hikâye için daha işlevsel olarak kullanılan ve doğrusu daha popüler olan bir parça. Ella Fitzgerald'ın söylediği Old Black Magic şarkısının plağını da görüyoruz bir karede. Şarkılardan ilki 1939 ikincisi ilk kez 1942 yılında plak olarak yayınlanmıştır. İlginç olan ise şu: Bu şarkıyı başka isimler de plağa okuyorlar ama Ella en erken 1954 tarihinde plak olarak çıkarıyor, daha önce değil. Blacksad'ın oyunbaz göndermelerine bu tarihi de ekleyebiliriz. Üreticileri dizinin yaşandığı zaman dilimini muğlak bırakmak istedikleri için oyunbozanlık edeyim dedim.