Karıştırma Çocuğum...

Sevdiğim fotoğraflardan. 1935-1950 yılları arasında çekilmiş bu tür fotoğrafları yıllardır topluyorum. Bizde böylesi bir alışkanlık yoktur ama özellikle Batı Avrupa ve Kuzey Amerika'da insanlar kitapları, dergileri "okurlar", "karıştırırlar", "hırpalar" ve "bırakırlar". Ankara'da Galeri Kültür diye bir yer vardı, sanırım hâlâ var. Yabancı dergiler getirirdi ama bakamazdınız. Elime aldığım her dergi için "karıştırma!" "alacak mısın?" diye uyarıldığımı, taciz edildiğimi hatırlıyorum. Pek çok Ankaralı bu çileyi çekmiştir. Şu fotoğrafa bakın, bütün çocuklar yerlerde, yayılmış okuyorlar. Nesi kötü karıştırmanın, "alacak mısın?" diye zorlanmadan okumanın...Hah, işte yeri geldi yazıyorum: yahu ne kötü insanlardınız siz...

Not: Biri hariç hepsi erkek çocukların...

70'li Yıllardan

Steranko, Silver Age döneminin tartışmasız yıldızlarından biriydi. Shield kapağını özellikle seçtim. Altmışlı yıllarda Soğuk Savaş casusluk hikayeleri pek popüler olmuştu. James Bond'un başarısının bunda büyük payı vardı. Kapak, doğrudan o imgeyi çağrıştırıyor. Silahlar, küçük aksiyon imgeleri ve siyah beyaz geometrik desenler...Hipnotize edici! Sovyetler beyin yıkıyor ! Nick Fury, bacaklar bir parça Amerikan süper kahramanlarını andıran biçimde fazla ayrık da olsa türün klişeleriyle hemhal olmuş bir tiplemeydi. Sayının son sayfalarında Amerika'yı kurtaracak ! Hep tehlike hep tehlike....

Truman ve Raymond

İlginç bir fotoğraf. Bir yanda Başkan Truman, diğer yanda Amerikan gazete çizerlerini temsilen Alex Raymond. Bir etkinlik sırasında Truman'a, dernek adına Raymond'un çizdiği bir resim takdim ediliyor. Truman, bizim tarihimizde gerek Marshall Yardımı gerekse kendi adıyla anılan doktrini nedeniyle önemlidir. Truman, Amerikan yayılmacılığı nedeniyle bir sembol olarak epeyce suçlanmıştır. Çizgi romanın tüm dünyada bir Amerikan sanatı olarak yaygınlık kazandığı günlerde Raymond da bir sembol isimdi. Hemen her ülkede taklit ediliyor; mesleğin ve sanatın zirvesi olarak görülüyordu. Marshall Yardımıyla sayısız ülkeye sayısız propoganda çizgi romanı da girdi, bu vakıadır. İlginç bir fotoğraf o yüzden...Arkada Amerikan Savunması için yapulmış-yazılmış afiş, resim ve sloganlar da dikkat çekici. 1950 yılına ait bir fotoğraf.

Robert McGinnis

Robert McGinnis benim çok sevdiğim büyük bir usta. Çocuk yaşlarda babamın bir plağının üstünde sonradan onun çizdiğini öğrendiğim bir resmine aşık olmuştum. Böyle bir şey çizen mutlaka dehaydı. Çok değil on beş yıl öncesine kadar o film afişlerini, o çok beğendiğim ilüstrasyonları kimin çizdiğini bir türlü öğrenemiyordum. McGinnis'i adını bilmeden yıllarca çok sevdim. Aslında hepimiz onun çizdiği James Bond afişlerine aşinayız. Bond imgesinin geçtiği her yerde onun çalışmaları kullanılır. Matt Helm, Barberalla gibi popüler karakterlere de afiş ve ilüstrasyon yapmıştır. Ne yazık ki çok yaşlandı ve internet alemiyle pek bir ilgisi yok. Bir dönem web sayfası açmıştı, handiyse hiç işlemedi. Aşağıda çalışmalarından örnekler veren bir link göreceksiniz. İnceleyin, siz de seveceksiniz. Artık bu tür renk kullanımı ve sayfa tasarımı yapılmıyor, en azından yetmişli yılların sonundan itibaren yapılmıyor. Robert McGinnis, yüz yıllık Amerikan ilüstrasyon geleneğinin damıtılmış harika bir örneğidir.
link

Modeller

Casotto'dan bahsetmiştim. Golden Age çizerlerinin modellerle çalışması Amerikan Basınının ilgisini çekmiş, sürekli bir çalışma olup olmadığı kesin değilse de pek çok çizeri modelleriyle birlikte fotoğraflamışlardır. Yukarıda Raymond bir modelle çalışıyor, aşağıda Caniff bir etkinlikte kadın modeller arasından birinin resmini tamamlamış. İlki 1950, diğeri 1952 tarihli fotoğraflar....

Caniff'in Çalışma Odası

Milton Caniff'in çalışma odası. Anlaşıldığı kadarıyla bir haber dergisi için tasarlanmış bir fotoğraf çekimi bu. Bir kaç husus göze çarpıyor. Geniş pencereler dikkat çekiyor, ışık önemli Caniff için. Bir kaç yerde çizebilecek gibi düzenlemeler yapmış. Sandalyeler oldukça rahatsız. Büro malzemeleri sektörü pek gelişmemiş o tarihlerde. Çekmeceli dolaplarda bir görsel arşiv olduğu anlaşılıyor, alfabetik olarak sıralanmış. Uçak ve araba figürleri ve diğer küçük detaylar var resimde. Caniff, evini ve mahremini açmış, bir sonraki resimler aileye, arabasına ve evin dış görünüşüne ayrılmış. Bizde bir kaç çizer hariç bu denli "resmedilen" yoktur.

Giovanna Casotto

Epeydir aklımdaydı. Giovanna Casotto, erotik/pornografik çizgi romanlar hazırlayan bir İtalyan kadın çizer. İlginçliği şuradan, mesleğe Saudelli'ye modellik yaparak başlıyor. Bir başka deyişle Franco Saudelli, ilüstrasyon ve çizgi romanları için kendi çektiği fotoğraflardan faydalanıyor. Casotto da bu çalışmalarında modellik etmiş. Bir kaç kez yazmıştım, özellikle Amerika'da çizerlere modellik yapan kadınlar, en az modellik ettikleri çizerler kadar ünlenirler. Casotto, başka bir yol izlemiş, fotoğraflama yöntemi kullanarak, anlaşıldığı kadarıyla yapacağı çizgi romanın önce bir fotoromanını hazırlayarak çizmeye başlamış. Epeydir aklımdaydı dediğim de şu: Casotto'nın fotoğrafları ve çizdiği sayfalarla ilgili karşılaştırmalı bir örnek arıyordum. Bunu Giovanna Casotto - Fetish Photos adlı kitapta budum. Fotoğraflardaki kadın model Casotto, sağ üstteki kare Saudelli'ye, diğerleri yine Casotto'ya ait. Son not: Casotto'nun hikâyeleri medyatikliği ölçüsünde parlak değil ama kötü demek de haksızlık olur. Esprili bir havası var, Decameron tarzını izlediği iddia edebilir.

Manzara

Yeni keşfettiğim bir çizer Gipi. Resmin üzerine tıklayıp büyütün. Çocuk kitapları resimliyor, çizgi romanlar yapıyor, çizgisini çok farklı biçimlerde kullanıyor.
link

Strip Blues

Berardi-Milazzo işbirliğiyle çıkan kısa bir hikâye. Ken Parker'den hatırlayanlar olacaktır. Berardi senaryolarında notalar pek çok kez karelere eşlik etmiştir. Striptease yapan iskelet müzik eşliğinde "et"lenir-giyinir (soyunur) ve sonra derisini yüzerek tekrar soyunur, başa döner, iskelet olur. Final karesinde (hepi topu 3 sayfadır hikaye) ad libitum yazar. Bir müzik terimi olarak spontan- tempoya göre (istenildiği biçimde) çalma-icra etme anlamına gelir bu ifade. Ama bir ziraatçiye sorsanız hayvana istediği kadar (serbest) yem vermek anlamına da gelir. Et meselesini o sebeple belirginleştirdim.

Nick Fury-Agent of Shield

Güzel bir Strenko sayfası. Pikaptaki müzik, gül, tütün dumanı, zoom yapılmış kareler. Altmışlı yılların kare devamlılığını gösteren başarılı bir sayfa. Tipik bir James Bond dinginliği diyebiliriz...Az sonra aksiyon yeniden başlayacak. Nick başka bir eyleme dalacak (!). Telefon sesini ya da pikaptaki şarkıyı imlemeden-kör gözüne parmak yazıya dökülmeden başarıyla kotarılmış.